Op 24 en 25 mei 2018 bracht ik samen met Esther Krop (De Monsterkamer) een bezoek aan The Navigator Company in Portugal. The Navigator Company is de grootste producent van houtvrij offset en kantoorpapier in Europa. Het bedrijf was eerder bekend onder de naam Grupo Portucel Soporcel. In 2015 is de naam gewijzigd naar The Navigator Company, geïnspireerd op de Portugese zeevaarders van de 15e eeuw (en naar het bekendste kantoorpapiermerk, Navigator, van deze producent).

De reis was georganiseerd door de GSOB (grafimedia studiegroep), waar ik sinds kort ook lid van ben. De groep bestond uit ongeveer 40 personen. We werden per bus vanuit Lissabon naar Setúbal vervoerd, waar de eerste dag van het bezoek begon. In Setúbal is een van de drie boomkwekerijen gesitueerd. Toen we arriveerden op het terrein werden we begroet door een 100 jaar oude Eucalyptus boom die bewoond werd door een groep schreeuwende pauwen.

Als eerste was er een korte presentatie door Carmen Correia, verantwoordelijk voor het productieproces van de kwekerij, waarin duidelijk werd gemaakt dat er maar één soort Eucalyptus van de ongeveer 600 bestaande soorten is, die uitermate geschikt is om papier van te maken, de Eucalyptus Globulus (blauwe gomboom). Deze soort beslaat 4% van het bosland in Portugal, verdeeld over 400.000 bosboeren. Het bedrijf zelf beheert ongeveer 120.000 hectare bosgrond.

In de ‘nurseries’ (kwekerijen) worden 140.000 bomen per dag gestekt. De stekjes worden met de hand geknipt uit een tak en daarna in overdekte kassen grootgebracht. Dit is een kwetsbare fase die ongeveer 10 weken duurt. De plantjes staan in de schaduw en ze worden iedere 5 minuten bevochtigd. Daarna volgt nog een fase van weer 10 weken, waarin de jonge boompjes wat minder water krijgen en wat meer zonlicht. Tenslotte zijn ze sterk genoeg om zelfstandig te overleven in de buitenwereld. Na 12 jaar kan de boom al geoogst worden, deze wordt dan vlak boven de grond afgezaagd. Uit de overgebleven stam groeien al snel weer nieuwe uitlopers die na 12 jaar opnieuw als volgroeide boom geoogst kan worden. Dit proces kan maximaal 3 keer herhaald worden, dus na 35 jaar is de cyclus voltooid. De bossen zijn FSC en PEFC gecertificeerd.

De Eucalyptus Globulus komt oorspronkelijk uit Tasmanië en werd in 1830 in Portugal geïntroduceerd. Halverwege de twintigste eeuw werd het hout van de Eucalyptus op grote schaal gebruikt voor de productie van pulp en papier.

Op de tweede dag van ons bezoek werden we wederom per bus van Lissabon naar een andere locatie in Setúbal vervoerd. Ditmaal brachten we een bezoek aan de papierfabriek. We werden welkom geheten door Vitor Crespo, technisch directeur en Ana Rita Raposo, Brand Manager van The Navigator Company. Als eerste was er een korte presentatie waarin het bedrijf werd voorgesteld. Het door een familiebedrijf (Semapa, 76% aandeelhouder) gerunde The Navigator Company is de vierde grootste producent ter wereld van houtvrij offset. Ze produceert 1,6 miljoen ton papier en 1,5 miljoen ton pulp per jaar. De omzet is 1,5 miljard euro per jaar, waarvan de buitenlandse verkoop 1,2 miljard euro bedraagt.

The Navigator Company levert wereldwijd aan 130 landen, verdeeld over 5 continenten. Tevens zijn ze de grootste producent van hernieuwbare energie: ze hebben een eigen biomassacentrale. Het is een geïntegreerde fabriek, dat wil zeggen: ze kweken hun eigen bomen (Eucalyptus Globulus), ze maken hun eigen pulp en ze zijn bijna volledig zelfvoorzienend doordat ze hun eigen energie opwekken. Dit geeft hen een groot voordeel t.o.v. fabrieken die pulp moeten inkopen of van ver importeren en het draagt bij aan het realiseren van een duurzame doelstelling.

De veranderingen in de papiermarkt, waarbij de volumes van papier teruglopen door de digitalisering, zetten The Navigator Company aan tot diversificatie. Daarom maakt de fabriek sinds kort ook hi-speed inkjetpapier, tissuepapier en verpakkingspapier voor onder andere draagtassen.

Na het inleidende praatje kregen we een rondleiding door de fabriek, om de grootste en meest innovatieve papiermachine van Europa te zien. Deze is 200 meter lang en 10,4 meter breed en levert per uur 80 ton papier af. De machine is net zo lang als 4 Airbus A330s vliegtuigen achter elkaar.

De belangrijkste kwaliteit die op deze machine wordt gemaakt is Soporset Premium Offset en Preprint. Het gebruik van de eucalyptusvezel geeft het papier een hoge opaciteit, opdikking en goede stijfheid. Hierin onderscheidt Soporset zich van andere offset soorten. In Nederland wordt Soporset geleverd door Igepa.

Het bezoek werd afgesloten met een heerlijke lunch en een rondleiding door Lissabon. We willen Erik-Jan Verweij en Robert Jan de Vries van The Navigator Company hartelijk bedanken voor de informatieve en gastvrije ontvangst. Ook bedanken we de GSOB voor de uitstekende planning en organisatie van deze reis.

Door Maud van Rossum en Esther Krop
Foto’s: Maud van Rossum en Esther Krop
Meer informatie: The Navigator Company