Wim Crouwel: MR. GRIDNIK

Het Stedelijk Museum Amsterdam eert van september 2019 t/m maart 2020 Wim Crouwel (1928-2019) met de tentoonstelling Wim Crouwel: Mr. Gridnik, waarin een selectie te zien is van zijn grafische vormgeving. Wim Crouwel overleed op 19 september 2019 op negentigjarige leeftijd.

Wim Crouwel was in 1963 medeoprichter van het eerste multidisciplinaire ontwerpbureau: Total Design en is tegenwoordig een van de bekendste grafisch ontwerpers uit Nederland. Al vanaf de jaren ‘50 werd Wim Crouwel sterk beïnvloed door de Zwitserse grafisch vormgevers die met hun rationele en minimalistische benadering gebruik maakten van het grid als systeem. Gedurende Crouwels hele carrière heeft hij een voorliefde gehad voor het grid, vandaar de titel voor deze expositie.

Zijn liefde voor het grid kwam tot uiting in talloze affiches en catalogi voor onder andere het Stedelijk Museum, in postzegels en experimenteel werk zoals zijn New Alphabet.

Zie ook:
Wim Crouwel – a Graphic Odyssey en Monografie Wim Crouwel modernist

Foto’s © Maud van Rossum


Brancusi in BOZAR

In november 2019 bezocht ik ‘Brancusi’ in het BOZAR/Paleis voor Schone Kunsten in Brussel. Een overzichtsexpositie over de Roemeense beeldhouwer Constantin Brancusi (1876-1957).

Na zijn studie beeldhouwkunst aan de School voor Schone Kunsten in Boekarest vertrok hij te voet uit Roemenië en belandde uiteindelijk in Parijs en studeerde daar vanaf 1905 aan het École des Beaux Arts. In 1907 leerde hij de beeldhouwer August Rodin kennen, die op dat moment al bekend was in binnen- en buitenland, en werd zijn assistent. Na één maand besliste Brancusi echter om niet meer met Rodin samen te werken. Hij wilde bewijzen dat hij zelf een groot kunstenaar was, en dacht dat hij dat niet kon zolang hij voor Rodin werkte. Dat lukte. Tegenwoordig wordt Brancusi ook wel de pionier van het modernisme genoemd.

Brancusi ontwierp een belangrijk monument ter nagedachtenis van gesneuvelden in de Eerste Wereldoorlog in de slag tegen de Duitsers om de Jiu-rivier. Dit monument, dat ik in 2007 bezocht, bevindt zich in de Roemeense stad Târgu Jiu, 25 kilometer van zijn geboortedorp. Het is een parcours van typisch Brancusi-achtige vormen: de Eindeloze kolom, de Laan der helden, de Poort van de kus en de Tafel van de stilte. In de expositie in het BOZAR in Brussel wordt een film vertoond van de bouw van deze Eindeloze kolom.

Zie ook: Renzo Pianos Atelier Brancusi, Parijs

Foto’s uit 2007 en 2019 © Maud van Rossum


Expert Meeting Drukwerk en Milieu

Op 18 april 2019 vond in De Bagagehal (Loods 6 in Amsterdam) de Expert Meeting ‘Papier & Milieu’ plaats. Dit event was een initiatief van De Monsterkamer, Amsterdam. Tijdens de Expert Meeting werd door drukkers, ontwerpers en opdrachtgevers ingegaan op het thema duurzaamheid, bio-inkten en klimaatneutraal drukwerk. De sprekers waren: Bregt Balk, Lenoirschuring, Zwaan Printmedia + Beukers Scholma, Drukkerij Raddraaier | SSP + Sandra Kassenaar, Drukkerij Tuijtel+ Roos Stallinga en Wifac + Rodi Media.

Het was een drukbezochte middag met 120 bezoekers uit alle hoeken van het grafisch vakgebied. Naast de presentaties waren er informatiestands en een mini-expositie met een selectie duurzaam geproduceerde drukvoorbeelden.

Organisatie: Bregt Balk, Maud van Rossum i.s.m. Esther Krop
Vormgeving mini-expositie: Maud van Rossum
Gespreksleider: Luuk Heezen
Fotografie: Justina Nekrašaitė
Hoofdsponsor: verpakkings- en papierproducent Mondi


Best Verzorgde Boeken 2017

In Nederland wordt sinds 1926 aandacht gevraagd voor het boek in zijn totale verschijning. Dit gebeurt in de vorm van een jaarlijkse bekroning van 33 Best Verzorgde Boeken, georganiseerd door de Stichting Best Verzorgde Boeken. Vandaag is de selectie van 2017 bekendgemaakt. Deze selectie is ook ingezonden naar de Schönste Bücher aus aller Welt.

De jury bestond dit jaar uit ontwerpers Yolanda Huntelaar en Michaël Snitker, Freek Kuin (creatief directeur drukker robstolk®), Marije Sietsma (directeur Uitgeverij Loopvis) en Suzanne Bogman (Hoofd Publicaties Van Gogh Museum Amsterdam).

Uitgevers, opdrachtgevers, grafisch ontwerpers, drukkers en binders stuurden in totaal 342 boeken in. Deze zijn beoordeeld op hun onderscheidend vermogen op het terrein van inhoud, ontwerp, beeldbehandeling, typografie, materiaalkeuze, druk en bindwijze.

Het boek ‘Biografie van een uitgeverij. Stefan & Franciszka Themerson & Gaberbocchus’ is uitgeroepen tot één van de best verzorgde boeken 2017. Het boek, geschreven door Walter van der Star is vormgegeven door Piet Gerards Ontwerpers in samenwerking met Stephan de Smet.

In september zullen de boeken geëxposeerd worden in het Stedelijk Museum Amsterdam. Bij deze expositie zal een catalogus met de bekroonde boeken verschijnen. De technische gegevens bij ieder boek (denk aan materiaal, bindwijze, druktechnieken, enzovoorts) worden ook dit jaar weer verzorgd door Esther Krop van De Monsterkamer en door studio Maud van Rossum.
Zie voor een lijst met de bekroonde boeken: www.bestverzorgdeboeken.nl


Gordon Parks I Am You

Deze week bezocht ik de expositie Gordon Parks I Am You. Selected works 1942-1978 in het Foam in Amsterdam. Een prachtige en tevens aangrijpende expositie waar onderdrukking, racisme, geweld en ongelijkheid centraal staan. De Amerikaanse fotograaf Gordon Parks (1912-2006) omschreef zijn camera als ‘weapon of choice’ waarmee hij de verregaande verdeeldheid in de Amerikaanse samenleving blootlegde. Hij was een belangrijke voorvechter in de strijd voor gelijke rechten voor Afrikaans Amerikanen en behandelde thema’s zoals armoede, marginalisering en onrecht.

Gordon Parks I Am You. Selected works 1942-1978
16 juni-6 september 2017
Foam Amsterdam


Modernism: in print

Op 15 juni 2017 opende de expositie Modernism: in print in de Bijzondere Collecties in Amsterdam. De expositie biedt een overzicht van het modernisme in de Nederlandse grafische vormgeving vanaf 1917, het jaar waarin De Stijl verscheen. Vertegenwoordigd zijn onder anderen Piet Zwart, Dick Elffers, Jan Bons, Jurriaan Schrofer, Wim Crouwel en Baer Cornet.

De tentoonstelling is samengesteld door conservator Mathieu Lommen en vormgegeven door Studio PutGootink.

Bij de tentoonstelling verscheen het boek Modernism: In Print. Dutch Graphic Design 1917–2017, geschreven door Frederike Huygen. Vormgeving: Lex Reitsma, uitgeverij: Lecturis

16 juni-1 oktober 2017
Modernism: in print
Bijzondere Collecties UvA, Amsterdam

(foto: © Maud van Rossum, 2017)
Baer Cornet (foto: © Maud van Rossum, 2017)


Robert Mapplethorpe

Afgelopen weekend bezocht ik de expositie ‘Robert Mapplethorpe – een perfectionist’ in de Kunsthal Rotterdam. Een groots retrospectief over het leven en werk van de Amerikaanse fotograaf Robert Mapplethorpe (1946-1989). Het toont de persoonlijke band van Mapplethorpe met zijn modellen en zijn ambitie om fotografie te verheffen tot de status van beeldende kunst. De tentoonstelling, met onder andere de befaamde X, Y en Z Portfolio’s, geeft inzicht in zijn manier van werken en toont het traject van de improviserende start van zijn carrière tot de uiterst gecontroleerde studiopraktijk die hij ontwikkelde tijdens zijn zoektocht naar esthetische perfectie.

22 april t/m 27 augustus 2017
Kunsthal Rotterdam


Best Verzorgde Boeken 2016

In Nederland wordt sinds 1926 aandacht gevraagd voor het boek in zijn totale verschijning. Dit gebeurt in de vorm van een jaarlijkse bekroning van 33 Best Verzorgde Boeken, georganiseerd door de Stichting Best Verzorgde Boeken. Vandaag is de selectie van 2016 bekendgemaakt. Deze selectie zal ook ingezonden worden naar de Schönste Bücher aus aller Welt.

De jury bestond dit jaar uit ontwerpers Yolanda Huntelaar en Remco van Bladel, Freek Kuin (creatief directeur drukker robstolk), Eelco van Welie (directeur nai010 uitgevers) en Carolien Glazenburg (conservator grafische vormgeving Stedelijk Museum Amsterdam).

Uitgevers, opdrachtgevers, grafisch ontwerpers, drukkers en binders stuurden in totaal 298 boeken in. Deze zijn beoordeeld op hun onderscheidend vermogen op het terrein van inhoud, ontwerp, beeldbehandeling, typografie, materiaalkeuze, druk en bindwijze.

De selectie van 33 boeken is ingezonden naar de Schönste Bücher aus aller Welt in Leipzig, de internationale boekjurering. Op 9 maart a.s. zullen de winnaars bekendgemaakt worden en weten we of ook Nederlandse boeken in de prijzen vallen.

In september zullen de boeken geëxposeerd worden in het Stedelijk Museum Amsterdam. Bij deze expositie zal een catalogus met de bekroonde boeken verschijnen. De technische gegevens bij ieder boek (denk aan materiaal, bindwijze, druktechnieken, enzovoorts) worden ook dit jaar weer verzorgd door Esther Krop van De Monsterkamer en mij.

Zie voor een lijst met de bekroonde boeken: www.bestverzorgdeboeken.nl


‘Sandberg, directeur en vormgever’

Afgelopen week bezocht ik de expositie ‘Sandberg, directeur en vormgever’ in het Stedelijk Museum in Amsterdam, waar Willem Sandberg (1897-1984) van 1945 tot 1963 directeur was. Hij bouwde er een van de belangrijkste collecties moderne kunst op. Tegelijkertijd ontwierp hij ook zo’n 380 affiches, 250 catalogi en overig drukwerk voor het museum. Na zijn vertrek als directeur bleef hij nog jarenlang actief als grafisch ontwerper. Sandbergs grafisch werk valt te typeren als helder en eenvoudig. Hij experimenteerde graag met typografie en had een uitgesproken voorkeur voor heldere kleuren en ruwe contouren. In de expositie is veel grafisch werk van Sandberg te zien, aangevuld met enkele hoogtepunten uit de moderne kunst, die hij tijdens zijn directeurschap wist te verwerven.

Tentoonstelling Sandberg, directeur en vormgever
12/11/2016 – 08/01/2017
Stedelijk Museum Amsterdam


Gouden ereveertje voor Piet Gerards

Van 6 t/m 18 september 2016 exposeerde de Bijzondere Collecties in Amsterdam de vijftien publicaties die sedert 2002 in opdracht van Stichting De Gouden Ganzenveer werden gemaakt. Deze boekjes zijn telkens gewijd aan de laureaat en doen bovendien verslag van de uitreiking. Tien van deze boekjes werden ontworpen door Piet Gerards Ontwerpers.

De expositie toonde ook de inzendingen van negen studenten die in competitieverband dongen naar de eer om de publicatie voor de Gouden Ganzenveerwinnaar 2017 vorm te mogen geven.

Gedurende deze expositie werd op donderdag 15 september de publicatie van De Gouden Ganzenveer 2016 gepresenteerd. Dit was de tiende en laatste door Piet Gerards Ontwerpers verzorgde Gouden Ganzenveer-publicatie. Designcriticus Ewan Lentjes, co-auteur van De kracht van typografie (Lannoo, 2015), sprak bijgaande laudatio uit. Piet Gerards ontving een zogenaamd ereveertje voor de inzet van zijn studio gedurende de afgelopen tien jaar.

Tevens werd tijdens deze presentatie de nieuwe vormgever bekendgemaakt die De Gouden Ganzenveer-uitgave 2017 zal gaan vormgegeven. De winnaar was Titus Knegtel.

Bijzondere Collecties
Oude Turfmarkt 129
Amsterdam