Wim Crouwel: MR. GRIDNIK

Het Stedelijk Museum Amsterdam eert van september 2019 t/m maart 2020 Wim Crouwel (1928-2019) met de tentoonstelling Wim Crouwel: Mr. Gridnik, waarin een selectie te zien is van zijn grafische vormgeving. Wim Crouwel overleed op 19 september 2019 op negentigjarige leeftijd.

Wim Crouwel was in 1963 medeoprichter van het eerste multidisciplinaire ontwerpbureau: Total Design en is tegenwoordig een van de bekendste grafisch ontwerpers uit Nederland. Al vanaf de jaren ‘50 werd Wim Crouwel sterk beïnvloed door de Zwitserse grafisch vormgevers die met hun rationele en minimalistische benadering gebruik maakten van het grid als systeem. Gedurende Crouwels hele carrière heeft hij een voorliefde gehad voor het grid, vandaar de titel voor deze expositie.

Zijn liefde voor het grid kwam tot uiting in talloze affiches en catalogi voor onder andere het Stedelijk Museum, in postzegels en experimenteel werk zoals zijn New Alphabet.

Zie ook:
Wim Crouwel – a Graphic Odyssey en Monografie Wim Crouwel modernist

Foto’s © Maud van Rossum


Bezoek aan Keiren Special Mail Solutions

Vrijdag 7 juni bracht ik in Venlo een bezoek aan Keiren Special Mail Solutions, partner van De Monsterkamer. Ik werd door Erik Bijl (account manager) ontvangen. Na een korte introductie over het bedrijf, werd ik door de productiehallen geleid.

Keiren is een in 1960 opgericht familiebedrijf, gespecialiseerd in het produceren en bedrukken van enveloppen en verpakkingen in allerlei formaten, papiersoorten en vormen. Denk aan verpakkingsenveloppen van karton, verzenddoosjes, maar ook huisstijl enveloppen, bordrugenveloppen en monsterzakken/giftbags. Het bijzondere aan het bedrijf is dat zij nagenoeg het gehele productieproces in huis hebben: van drukken, snijden, stansen, rillen, perforeren, vensteren tot afwerken en assembleren.

Het bedrijf biedt als service handmodellen aan. Na overleg met de opdrachtgever over het gewenste eindproduct, wordt er uit het juiste papier of karton handmatig een model geproduceerd. Bij grotere projecten kan Keiren ook digitaal geprinte handmodellen aanbieden. Voldoet deze, dan wordt er een technische tekening ontwikkeld. Deze tekening dient als sjabloon voor de bedrukking van de envelop en voor het maken van een stansmes.

Keiren beschikt over een één, twee- en een vierkleuren vellen-offsetpers. Het papier of karton wordt hier plano op bedrukt. Zowel een bedrukte buiten- als binnenzijde behoort tot de mogelijkheden. Om smetten tijdens het verwerkingsproces te voorkomen wordt het drukwerk gevernist.

Nadat het papier of karton voldoende gedroogd is, wordt het gerild en/of gestanst. Dit gebeurt met een stansmes of stansplank. Wanneer het een standaard of een regelmatig terugkerend model betreft, dan liggen de stansmessen op voorraad. Voor unieke modellen worden de messen speciaal geproduceerd. Verder beschikt Keiren ook over verstelbare stansmessen waar veel verschillende producten mee gemaakt kunnen worden.

Het vensteren van de enveloppen en verpakkingen kan zowel inline als op een aparte machine. Er zijn veel verschillende vormen en formaten mogelijk, ook meerdere vensters per envelop of verpakking behoort tot de mogelijkheden.

Hierna wordt het product machinaal gevouwen, verlijmd en verpakt. Er zijn verschillende vouw- en verlijmmachines, ieder geschikt voor een bepaald soort envelop of verpakking. Het principe is veelal gelijk: de plano vellen papier of karton gaan via een transportbaan langs enkele geleiders. Deze zorgen ervoor dat het materiaal op de aangebrachte rillijnen gevouwen wordt. Op enkele plekken wordt er ook lijm aangebracht zodat er een hechting ontstaat. Verder kunnen er in deze vouw- en verlijmmachines verschillende sluitingen voor de verpakkingen en enveloppen worden aangebracht: denk aan een stripsluiting of een gommering. Aan het einde van de transportband wordt de aangebrachte lijm gedroogd en daarna is de envelop of verpakking gereed. De gommering bij enveloppen wordt vooral ingezet bij enveloppen die automatisch gevuld worden d.m.v. een vul- en sluitmachine (denk aan factuurenveloppen en direct mailverzendingen).

Het eindproduct wordt verpakt en geleverd aan de opdrachtgever. Doordat de eindproducten dusdanig verschillen in formaten en vormen, maakt Keiren zijn verzenddozen precies op maat in huis.

Kortom: vanaf een oplage van ± 1.000 stuks is (bijna) alles mogelijk, mits het binnen de minimale en maximale kaders van de machines valt.

Ik wil graag Erik Bijl bedanken voor de hartelijke ontvangst en informatieve rondleiding.

Ben je geïnteresseerd in de mogelijkheden? Kom dan langs in De Monsterkamer of kijk op de website van Keiren en maak een afspraak.

Dit artikel is in opdracht van De Monsterkamer totstand gekomen
Tekst en fotografie: Maud van Rossum
Meer informatie: Keiren Special Mail Solutions


Expert Meeting Drukwerk en Milieu

Op 18 april 2019 vond in De Bagagehal (Loods 6 in Amsterdam) de Expert Meeting ‘Papier & Milieu’ plaats. Dit event was een initiatief van De Monsterkamer, Amsterdam. Tijdens de Expert Meeting werd door drukkers, ontwerpers en opdrachtgevers ingegaan op het thema duurzaamheid, bio-inkten en klimaatneutraal drukwerk. De sprekers waren: Bregt Balk, Lenoirschuring, Zwaan Printmedia + Beukers Scholma, Drukkerij Raddraaier | SSP + Sandra Kassenaar, Drukkerij Tuijtel+ Roos Stallinga en Wifac + Rodi Media.

Het was een drukbezochte middag met 120 bezoekers uit alle hoeken van het grafisch vakgebied. Naast de presentaties waren er informatiestands en een mini-expositie met een selectie duurzaam geproduceerde drukvoorbeelden.

Organisatie: Bregt Balk, Maud van Rossum i.s.m. Esther Krop
Vormgeving mini-expositie: Maud van Rossum
Gespreksleider: Luuk Heezen
Fotografie: Justina Nekrašaitė
Hoofdsponsor: verpakkings- en papierproducent Mondi


Expert Meeting Papier en Milieu

Op 7 maart 2019 vond in De Bagagehal (Loods 6 in Amsterdam) de Expert Meeting ‘Papier & Milieu’ plaats. Dit event was een initiatief van De Monsterkamer, Amsterdam. Tijdens de Expert Meeting werd ingegaan op milieu-impact van papier. Wat betekent het als papier een keurmerk heeft? Wat houdt biobased in? En waar hebben we het eigenlijk over, papier is een hernieuwbare grondstof, toch?

Aan de hand van presentaties door papierleveranciers, -producenten en experts kwamen de onderwerpen productie, grondstoffen en recycling van papier aan bod. Het was een drukbezochte middag met 130 bezoekers. De sprekers waren: Bregt Balk, Arctic Paper, Wageningen University & Research, Gmund, Zuber Rieder, James Cropper, Christiaan Janssen, Koninklijke Moorman Karton en Metapaper/Mohawk. Naast de presentaties waren er informatiestands met de gepresenteerde papiersoorten en papiersoorten van partners uit de Monsterkamer te zien.

Organisatie: Bregt Balk, Maud van Rossum i.s.m. Esther Krop
Gespreksleider: Luuk Heezen
Fotografie: Justina Nekrašaitė


Een eerbetoon aan Gerard Unger (1942-2018)

Op vrijdag 23 november 2018 overleed Gerard Unger op 76-jarige leeftijd in zijn woonplaats Bussum. Op 23 januari 2019, een dag nadat hij 77 jaar zou zijn geworden, vindt er in pakhuis De Zwijger in Amsterdam een eerbetoon plaats aan een van de belangrijkste typografen ter wereld, een bijzonder ontwerper, docent, mentor en persoon. Meer info over deze avond vind je hier.

Unger studeerde van 1963-1967 ‘grafisch ontwerpen, typografie en letterontwerpen’ aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Hij werkte vervolgens bij Total Design, Prad en Joh. Enschedé. Later vestigde hij zich als zelfstandig ontwerper. Naast huisstijlen, tijdschriften, boeken, munten en postzegels heeft hij een groot aantal lettertypen ontworpen, waarvan de Swift een mooi voorbeeld is. Gerard Unger heeft veel over zijn vak gepubliceerd en gaf 34 jaar les aan de Gerrit Rietveld Academie.

In september 2018 verscheen het laatste boek van de hand van Unger. In Theory of Type Design, vormgegeven door Hansje van Halem, is voor het eerst een compleet en toegankelijk geschreven theorie van het letterontwerp gepresenteerd. Het handboek bestaat uit 24 beknopte hoofdstukken die op heldere wijze elk een ander facet van het letterontwerp beschrijven, van de invloed van taal tot de digitale ontwikkelingen van vandaag, van de manier waarop het oog en de hersenen lettervormen verwerken tot en met hun uitdrukkingskracht. Het boek is te bestellen bij uitgeverij nai010.

Dutch Masters Special
Gerard Unger
Woensdag 23 januari, 20:00 uur
Pakhuis De Zwijger
Piet Heinkade 179, Amsterdam


Expert Meeting Backstage bij de Best Verzorgde Boeken

Op 4 oktober 2018 vond in De Bagagehal (Loods 6 in Amsterdam) de Expert Meeting ‘Backstage bij de Best Verzorgde Boeken’ plaats. Vijf drukkers, samen met de betreffende ontwerper, gingen dieper in op een door hun gedrukt Best Verzorgd Boek. Wat kwam er allemaal bij het productieproces kijken? Hoe kwamen materiaal-, druk- en bindkeuzes tot stand? Wat zijn de overwegingen van de ontwerper? Wat waren de uitdagingen in dit boekproject?

In opdracht van en in samenwerking met De Monsterkamer heb ik dit event georganiseerd voor zo’n 100 geïnteresseerden uit het boekenvak. Naast de vijf voordrachten van drukkers en ontwerpers, was er een mini-expo te zien met daarin een selectie Best Verzorgde Boeken van 2015-2017.

Programma:
• Inleiding door Esther Scholten, directeur van Stichting De Best Verzorgde Boeken
• Zwaan Printmedia (Pascal Pels) + ontwerper Rob van Hoesel
 over de totstandkoming van de catalogus van de Best Verzorgde Boeken 2017
• NPN Drukkers (Chris Altorffer) + ontwerper Robin Uleman en lithograaf Marc Gijzen
 over het boek ‘Ville de Calais’
• Drukkerij Raddraaier (Jochem Öfner) + ontwerper Remco van Bladel
 over het boek ‘Hearings a reader’
• Lenoirschuring (Stefano van der Knaap) + ontwerper Sanne Beeren
 over het boek ‘Boring Collection’
• robstolk® (Freek Kuin) + ontwerper Willem van Zoetendaal
 over het boek ‘Springvloed’
• Freek Kuin namens de jury over de jurering van De Best Verzorgde Boeken.

Moderator: Philip Stroomberg
Organisatie: Maud van Rossum en Esther Krop (De Monsterkamer)
Fotografie: Justina Nekrašaitė


Overname Piet Gerards Ontwerpers is een feit

Op 1 juli 2018 heeft Piet Gerards, na bijna veertig jaar, zijn ontwerppraktijk overgedragen aan Maud van Rossum. Zij was sedert 2000 aan Piet Gerards Ontwerpers verbonden en zet het bedrijf op een nieuwe locatie in Amsterdam voort onder haar eigen naam: Studio Maud van Rossum. 


Piet Gerards Ontwerpers wordt Studio Maud van Rossum

Op 1 juli 2018 zet Piet Gerards, na bijna veertig jaar, een punt achter zijn ontwerppraktijk. In 1980 begon hij in Heerlen onder de naam Bureau Piet Gerards. En in 2006 zette hij het bureau voort in hartje Amsterdam, nu onder de naam Piet Gerards Ontwerpers. Een tiental medewerkers hielpen hem in de loop der jaren om het bedrijf succesvol te maken. Talloze werkstukken, vooral boeken, werden sindsdien onderscheiden, in binnen- en buitenland.

Maud van Rossum, sedert 2000 aan Piet Gerards Ontwerpers verbonden, gaat het bedrijf vanaf 1 juli 2018 voortzetten onder haar eigen naam: Studio Maud van Rossum. De laatste jaren was zij voor Piet Gerards meer dan zomaar een medewerker. Er is nauwelijks een productie de deur uitgegaan die niet door haar handen is gegaan. Maud beheerst het proces dat elke opdracht, groot of klein, doormaakt in alle facet­ten: van een verkennend gesprek, via het ontwerpproces, het offertestadium en de opmaak tot en met de drukkersbegeleiding.

Van alle medewerkers is zij degene met het grootste organisatietalent. Dat heeft Piet Gerards dagelijks mogen ervaren, niet alleen bij veel complexe boekproducties, maar ook in multidisciplinaire projecten zoals Atelier Tipografic (Boekarest 2007) en de exposities Complot rond een vierkant (Maastricht 2010) en Op zoek naar Van Santen (Amsterdam 2015).


Best Verzorgde Boeken 2017

In Nederland wordt sinds 1926 aandacht gevraagd voor het boek in zijn totale verschijning. Dit gebeurt in de vorm van een jaarlijkse bekroning van 33 Best Verzorgde Boeken, georganiseerd door de Stichting Best Verzorgde Boeken. Vandaag is de selectie van 2017 bekendgemaakt. Deze selectie is ook ingezonden naar de Schönste Bücher aus aller Welt.

De jury bestond dit jaar uit ontwerpers Yolanda Huntelaar en Michaël Snitker, Freek Kuin (creatief directeur drukker robstolk®), Marije Sietsma (directeur Uitgeverij Loopvis) en Suzanne Bogman (Hoofd Publicaties Van Gogh Museum Amsterdam).

Uitgevers, opdrachtgevers, grafisch ontwerpers, drukkers en binders stuurden in totaal 342 boeken in. Deze zijn beoordeeld op hun onderscheidend vermogen op het terrein van inhoud, ontwerp, beeldbehandeling, typografie, materiaalkeuze, druk en bindwijze.

Het boek ‘Biografie van een uitgeverij. Stefan & Franciszka Themerson & Gaberbocchus’ is uitgeroepen tot één van de best verzorgde boeken 2017. Het boek, geschreven door Walter van der Star is vormgegeven door Piet Gerards Ontwerpers in samenwerking met Stephan de Smet.

In september zullen de boeken geëxposeerd worden in het Stedelijk Museum Amsterdam. Bij deze expositie zal een catalogus met de bekroonde boeken verschijnen. De technische gegevens bij ieder boek (denk aan materiaal, bindwijze, druktechnieken, enzovoorts) worden ook dit jaar weer verzorgd door Esther Krop van De Monsterkamer en door studio Maud van Rossum.
Zie voor een lijst met de bekroonde boeken: www.bestverzorgdeboeken.nl