Wim Crouwel: MR. GRIDNIK

Het Stedelijk Museum Amsterdam eert van september 2019 t/m maart 2020 Wim Crouwel (1928-2019) met de tentoonstelling Wim Crouwel: Mr. Gridnik, waarin een selectie te zien is van zijn grafische vormgeving. Wim Crouwel overleed op 19 september 2019 op negentigjarige leeftijd.

Wim Crouwel was in 1963 medeoprichter van het eerste multidisciplinaire ontwerpbureau: Total Design en is tegenwoordig een van de bekendste grafisch ontwerpers uit Nederland. Al vanaf de jaren ‘50 werd Wim Crouwel sterk beïnvloed door de Zwitserse grafisch vormgevers die met hun rationele en minimalistische benadering gebruik maakten van het grid als systeem. Gedurende Crouwels hele carrière heeft hij een voorliefde gehad voor het grid, vandaar de titel voor deze expositie.

Zijn liefde voor het grid kwam tot uiting in talloze affiches en catalogi voor onder andere het Stedelijk Museum, in postzegels en experimenteel werk zoals zijn New Alphabet.

Zie ook:
Wim Crouwel – a Graphic Odyssey en Monografie Wim Crouwel modernist

Foto’s © Maud van Rossum


Brancusi in BOZAR

In november 2019 bezocht ik ‘Brancusi’ in het BOZAR/Paleis voor Schone Kunsten in Brussel. Een overzichtsexpositie over de Roemeense beeldhouwer Constantin Brancusi (1876-1957).

Na zijn studie beeldhouwkunst aan de School voor Schone Kunsten in Boekarest vertrok hij te voet uit Roemenië en belandde uiteindelijk in Parijs en studeerde daar vanaf 1905 aan het École des Beaux Arts. In 1907 leerde hij de beeldhouwer August Rodin kennen, die op dat moment al bekend was in binnen- en buitenland, en werd zijn assistent. Na één maand besliste Brancusi echter om niet meer met Rodin samen te werken. Hij wilde bewijzen dat hij zelf een groot kunstenaar was, en dacht dat hij dat niet kon zolang hij voor Rodin werkte. Dat lukte. Tegenwoordig wordt Brancusi ook wel de pionier van het modernisme genoemd.

Brancusi ontwierp een belangrijk monument ter nagedachtenis van gesneuvelden in de Eerste Wereldoorlog in de slag tegen de Duitsers om de Jiu-rivier. Dit monument, dat ik in 2007 bezocht, bevindt zich in de Roemeense stad Târgu Jiu, 25 kilometer van zijn geboortedorp. Het is een parcours van typisch Brancusi-achtige vormen: de Eindeloze kolom, de Laan der helden, de Poort van de kus en de Tafel van de stilte. In de expositie in het BOZAR in Brussel wordt een film vertoond van de bouw van deze Eindeloze kolom.

Zie ook: Renzo Pianos Atelier Brancusi, Parijs

Foto’s uit 2007 en 2019 © Maud van Rossum


Bezoek aan Keiren Special Mail Solutions

Vrijdag 7 juni bracht ik in Venlo een bezoek aan Keiren Special Mail Solutions, partner van De Monsterkamer. Ik werd door Erik Bijl (account manager) ontvangen. Na een korte introductie over het bedrijf, werd ik door de productiehallen geleid.

Keiren is een in 1960 opgericht familiebedrijf, gespecialiseerd in het produceren en bedrukken van enveloppen en verpakkingen in allerlei formaten, papiersoorten en vormen. Denk aan verpakkingsenveloppen van karton, verzenddoosjes, maar ook huisstijl enveloppen, bordrugenveloppen en monsterzakken/giftbags. Het bijzondere aan het bedrijf is dat zij nagenoeg het gehele productieproces in huis hebben: van drukken, snijden, stansen, rillen, perforeren, vensteren tot afwerken en assembleren.

Het bedrijf biedt als service handmodellen aan. Na overleg met de opdrachtgever over het gewenste eindproduct, wordt er uit het juiste papier of karton handmatig een model geproduceerd. Bij grotere projecten kan Keiren ook digitaal geprinte handmodellen aanbieden. Voldoet deze, dan wordt er een technische tekening ontwikkeld. Deze tekening dient als sjabloon voor de bedrukking van de envelop en voor het maken van een stansmes.

Keiren beschikt over een één, twee- en een vierkleuren vellen-offsetpers. Het papier of karton wordt hier plano op bedrukt. Zowel een bedrukte buiten- als binnenzijde behoort tot de mogelijkheden. Om smetten tijdens het verwerkingsproces te voorkomen wordt het drukwerk gevernist.

Nadat het papier of karton voldoende gedroogd is, wordt het gerild en/of gestanst. Dit gebeurt met een stansmes of stansplank. Wanneer het een standaard of een regelmatig terugkerend model betreft, dan liggen de stansmessen op voorraad. Voor unieke modellen worden de messen speciaal geproduceerd. Verder beschikt Keiren ook over verstelbare stansmessen waar veel verschillende producten mee gemaakt kunnen worden.

Het vensteren van de enveloppen en verpakkingen kan zowel inline als op een aparte machine. Er zijn veel verschillende vormen en formaten mogelijk, ook meerdere vensters per envelop of verpakking behoort tot de mogelijkheden.

Hierna wordt het product machinaal gevouwen, verlijmd en verpakt. Er zijn verschillende vouw- en verlijmmachines, ieder geschikt voor een bepaald soort envelop of verpakking. Het principe is veelal gelijk: de plano vellen papier of karton gaan via een transportbaan langs enkele geleiders. Deze zorgen ervoor dat het materiaal op de aangebrachte rillijnen gevouwen wordt. Op enkele plekken wordt er ook lijm aangebracht zodat er een hechting ontstaat. Verder kunnen er in deze vouw- en verlijmmachines verschillende sluitingen voor de verpakkingen en enveloppen worden aangebracht: denk aan een stripsluiting of een gommering. Aan het einde van de transportband wordt de aangebrachte lijm gedroogd en daarna is de envelop of verpakking gereed. De gommering bij enveloppen wordt vooral ingezet bij enveloppen die automatisch gevuld worden d.m.v. een vul- en sluitmachine (denk aan factuurenveloppen en direct mailverzendingen).

Het eindproduct wordt verpakt en geleverd aan de opdrachtgever. Doordat de eindproducten dusdanig verschillen in formaten en vormen, maakt Keiren zijn verzenddozen precies op maat in huis.

Kortom: vanaf een oplage van ± 1.000 stuks is (bijna) alles mogelijk, mits het binnen de minimale en maximale kaders van de machines valt.

Ik wil graag Erik Bijl bedanken voor de hartelijke ontvangst en informatieve rondleiding.

Ben je geïnteresseerd in de mogelijkheden? Kom dan langs in De Monsterkamer of kijk op de website van Keiren en maak een afspraak.

Dit artikel is in opdracht van De Monsterkamer totstand gekomen
Tekst en fotografie: Maud van Rossum
Meer informatie: Keiren Special Mail Solutions


Expert Meeting Drukwerk en Milieu

Op 18 april 2019 vond in De Bagagehal (Loods 6 in Amsterdam) de Expert Meeting ‘Papier & Milieu’ plaats. Dit event was een initiatief van De Monsterkamer, Amsterdam. Tijdens de Expert Meeting werd door drukkers, ontwerpers en opdrachtgevers ingegaan op het thema duurzaamheid, bio-inkten en klimaatneutraal drukwerk. De sprekers waren: Bregt Balk, Lenoirschuring, Zwaan Printmedia + Beukers Scholma, Drukkerij Raddraaier | SSP + Sandra Kassenaar, Drukkerij Tuijtel+ Roos Stallinga en Wifac + Rodi Media.

Het was een drukbezochte middag met 120 bezoekers uit alle hoeken van het grafisch vakgebied. Naast de presentaties waren er informatiestands en een mini-expositie met een selectie duurzaam geproduceerde drukvoorbeelden.

Organisatie: Bregt Balk, Maud van Rossum i.s.m. Esther Krop
Vormgeving mini-expositie: Maud van Rossum
Gespreksleider: Luuk Heezen
Fotografie: Justina Nekrašaitė
Hoofdsponsor: verpakkings- en papierproducent Mondi


Expert Meeting Papier en Milieu

Op 7 maart 2019 vond in De Bagagehal (Loods 6 in Amsterdam) de Expert Meeting ‘Papier & Milieu’ plaats. Dit event was een initiatief van De Monsterkamer, Amsterdam. Tijdens de Expert Meeting werd ingegaan op milieu-impact van papier. Wat betekent het als papier een keurmerk heeft? Wat houdt biobased in? En waar hebben we het eigenlijk over, papier is een hernieuwbare grondstof, toch?

Aan de hand van presentaties door papierleveranciers, -producenten en experts kwamen de onderwerpen productie, grondstoffen en recycling van papier aan bod. Het was een drukbezochte middag met 130 bezoekers. De sprekers waren: Bregt Balk, Arctic Paper, Wageningen University & Research, Gmund, Zuber Rieder, James Cropper, Christiaan Janssen, Koninklijke Moorman Karton en Metapaper/Mohawk. Naast de presentaties waren er informatiestands met de gepresenteerde papiersoorten en papiersoorten van partners uit de Monsterkamer te zien.

Organisatie: Bregt Balk, Maud van Rossum i.s.m. Esther Krop
Gespreksleider: Luuk Heezen
Fotografie: Justina Nekrašaitė


Een eerbetoon aan Gerard Unger (1942-2018)

Op vrijdag 23 november 2018 overleed Gerard Unger op 76-jarige leeftijd in zijn woonplaats Bussum. Op 23 januari 2019, een dag nadat hij 77 jaar zou zijn geworden, vindt er in pakhuis De Zwijger in Amsterdam een eerbetoon plaats aan een van de belangrijkste typografen ter wereld, een bijzonder ontwerper, docent, mentor en persoon. Meer info over deze avond vind je hier.

Unger studeerde van 1963-1967 ‘grafisch ontwerpen, typografie en letterontwerpen’ aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Hij werkte vervolgens bij Total Design, Prad en Joh. Enschedé. Later vestigde hij zich als zelfstandig ontwerper. Naast huisstijlen, tijdschriften, boeken, munten en postzegels heeft hij een groot aantal lettertypen ontworpen, waarvan de Swift een mooi voorbeeld is. Gerard Unger heeft veel over zijn vak gepubliceerd en gaf 34 jaar les aan de Gerrit Rietveld Academie.

In september 2018 verscheen het laatste boek van de hand van Unger. In Theory of Type Design, vormgegeven door Hansje van Halem, is voor het eerst een compleet en toegankelijk geschreven theorie van het letterontwerp gepresenteerd. Het handboek bestaat uit 24 beknopte hoofdstukken die op heldere wijze elk een ander facet van het letterontwerp beschrijven, van de invloed van taal tot de digitale ontwikkelingen van vandaag, van de manier waarop het oog en de hersenen lettervormen verwerken tot en met hun uitdrukkingskracht. Het boek is te bestellen bij uitgeverij nai010.

Dutch Masters Special
Gerard Unger
Woensdag 23 januari, 20:00 uur
Pakhuis De Zwijger
Piet Heinkade 179, Amsterdam


Bezoek aan G.F Smith Show Space in Londen

Op 17 december 2018 brachten we (Esther Krop van De Monsterkamer en ik) een bezoek aan de show space van de Engelse papierdistributeur G.F Smith in het centrum van Londen. De show space is in 2016 geopend met als doel ontwerpers te laten kennismaken met de G.F Smith collectie. Het concept voor de inrichting is bedacht door het Londense design bureau Made Thought, die ook de huisstijl voor G.F Smith en alle uitingen van de papiercollectie Colorplan hebben ontworpen.

In de steeds wisselende etalage werd een papierinstallatie getoond van honderden blokken in alle kleuren Colorplan. Colorplan is een serie gekleurd papier en karton, wereldwijd beschikbaar in 51 kleuren, 25 embossings en 8 gramgewichten.

We werden hartelijk ontvangen door de show space manager Beth-Louise Powell. Zij gaf ons een rondleiding en startte met een korte historie van G.F Smith die teruggaat tot 1885. Ze toonde ons enkele oude papiercollecties uit de beginperiode van Colorplan (1972), waarin gestanste gaten in de vormgeving van de swatches toen al een beeldelement waren. Ook liet ze ons archieffoto’s zien van 8 mei 1941, toen tijdens WOII de Duitse luchtmacht eerst het kantoor in Hull bombardeerde en binnen 48 uur ook het kantoor in Londen.

De ruimte van G.F Smith bestaat uit een begane grond en een souterrain. Het souterrain dient als exporuimte voor wisselende papierinstallaties. Verder wordt deze ruimte gebruikt voor lezingen en meetings.

Op de begane grond is de complete papiercollectie van G.F Smith inzichtelijk gemaakt door middel van luxe cassettes die een complete wand bedekken. Iedere cassette bevat één papiersoort in één tint of kleur in elk gewicht op A4-formaat, aangevuld met beschikbare enveloppen en embossings.

Ontwerpers en andere geïnteresseerden kunnen op afspraak de show space bezoeken om informatie, advies en papier samples te ontvangen uit de G.F Smith collectie.

Beth-Louise Powell toonde ons een gloednieuw element uit de Colorplancollectie: labelpapier. Dit labelpapier is in 15 verschillende kleuren direct uit voorraad leverbaar. De andere kleuren zijn op aanvraag verkrijgbaar. Desgewenst is er keuze uit 15 verschillende voorgestanste labelvormen, zoals bijvoorbeeld een ster of cirkel. Ook kunnen de labels voorzien worden een saffiercoating voor bedrukking op de HP Indigo. Meer info: www.gfsmith.com

We waren onder de indruk van deze inspirerende ruimte waar G.F Smith hun papiercollectie toegankelijk en inzichtelijk maakt voor ontwerpers.

G.F Smith show space
27-28 Eastcastle Street
Londen
www.gfsmith.com

Zie ook het verslag ons bezoek aan G.F Smith in Hull

Tekst en fotografie: Esther Krop (De Monsterkamer) en Maud van Rossum


Expert Meeting Backstage bij de Best Verzorgde Boeken

Op 4 oktober 2018 vond in De Bagagehal (Loods 6 in Amsterdam) de Expert Meeting ‘Backstage bij de Best Verzorgde Boeken’ plaats. Vijf drukkers, samen met de betreffende ontwerper, gingen dieper in op een door hun gedrukt Best Verzorgd Boek. Wat kwam er allemaal bij het productieproces kijken? Hoe kwamen materiaal-, druk- en bindkeuzes tot stand? Wat zijn de overwegingen van de ontwerper? Wat waren de uitdagingen in dit boekproject?

In opdracht van en in samenwerking met De Monsterkamer heb ik dit event georganiseerd voor zo’n 100 geïnteresseerden uit het boekenvak. Naast de vijf voordrachten van drukkers en ontwerpers, was er een mini-expo te zien met daarin een selectie Best Verzorgde Boeken van 2015-2017.

Programma:
• Inleiding door Esther Scholten, directeur van Stichting De Best Verzorgde Boeken
• Zwaan Printmedia (Pascal Pels) + ontwerper Rob van Hoesel
 over de totstandkoming van de catalogus van de Best Verzorgde Boeken 2017
• NPN Drukkers (Chris Altorffer) + ontwerper Robin Uleman en lithograaf Marc Gijzen
 over het boek ‘Ville de Calais’
• Drukkerij Raddraaier (Jochem Öfner) + ontwerper Remco van Bladel
 over het boek ‘Hearings a reader’
• Lenoirschuring (Stefano van der Knaap) + ontwerper Sanne Beeren
 over het boek ‘Boring Collection’
• robstolk® (Freek Kuin) + ontwerper Willem van Zoetendaal
 over het boek ‘Springvloed’
• Freek Kuin namens de jury over de jurering van De Best Verzorgde Boeken.

Moderator: Philip Stroomberg
Organisatie: Maud van Rossum en Esther Krop (De Monsterkamer)
Fotografie: Justina Nekrašaitė


Overname Piet Gerards Ontwerpers is een feit

Op 1 juli 2018 heeft Piet Gerards, na bijna veertig jaar, zijn ontwerppraktijk overgedragen aan Maud van Rossum. Zij was sedert 2000 aan Piet Gerards Ontwerpers verbonden en zet het bedrijf op een nieuwe locatie in Amsterdam voort onder haar eigen naam: Studio Maud van Rossum.